Συνολικές προβολές σελίδας

Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

το υπόγειο αίμα


Το ποίημα βγαίνει μέσα από τον πόνο της ακινησίας. Τουλάχιστον για μένα. Στον Ηλίθιό του ο Ντοστογιέφσκι μιλάει για την αύρα που προειδοποιούσε τον πρίγκιπα Μίσκιν ότι ερχόταν η κρίση επιληψίας. Για μια αιφνίδια στιγμή όπου η ψυχή ξαστέρωνε μετά όμως από στiγμές πνιγμού. Είναι πολλά χρόνια που τον είχα διαβάσει και ελπίζω να το θυμάμαι σωστά. Να μην λέω απλώς αυτό που έχω εγώ στο νου μου.
Αυτό που θέλω να πω είναι πως το ποίημα βγαίνει μετά από πολλές τέτοιες βασανιστικές μέρες. Και το περίεργο είναι πως δεν έρχεται ακριβώς ως εκτόνωση. Κι αυτό γιατί δε γράφεται τις μέρες εκείνες. Ούτε σε βοηθάει να νιώσεις καλύτερα. Είναι σαν να βαδίζεις στα τυφλά πεισματάρης και να σκάβεις το συκώτι σου. Κι αυτό να δίνει μόνο αίμα. Να σε πνίγει . Κι εκεί που θαρρείς πως το σκοτάδι δεν έχει τέλος, εκεί που νιώθεις πως πλέεις σε μια φαινομενικά ατάραχη λίμνη - φαινομενικά γιατί κάτω απ' το σεντόνι της παλεύουν στοιχειά τρομαχτικά - έρχεται η πρώτη εικόνα. Σε γραπώνει και δε γίνεται να μην τη γράψεις. Την ώρα εκείνη εσύ δεν είσαι παρά ένας άλλος . Αυτός που γράφει το ποίημα. Κι αυτή η μεταμόρφωση έχει τόση λάμψη ελευθερίας που , αν σε επισκεφτεί μία φορά, σε αιχμαλωτίζει. Και δε γίνεται πια να μην την αποζητάς.
Η υπόλοιπη ζωή σου είναι εκεί. Και δίνεσαι και σ' αυτήν με πάθος. Μα στους κροτάφους σου βουίζει το υπόγειο αίμα συνεχώς. Σε καλεί προς τα κάτω. Να βυθιστείς. Να σχίσεις το σεντόνι. Να ' ρθει η έκλαμψη εκείνη που θα σου δώσει την πρώτη εικόνα. Και παράλληλα αυτή η βασανιστική αβεβαιότητα. Να μην ξέρεις αν αυτό που μόλις έγραψες είναι το τελευταίο σου ποίημα.

Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017

Ο Πεσσόα και η ποίηση με τα χίλια πρόσωπα της αλήθειας.

Αυτό που με κάνει να επανέρχομαι στα ποιήματα του Φερνάντο Πεσσόα είναι η αίσθηση ότι μιλά μέσα απ' αυτά. Καταφέρνει με όχημα τις λέξεις να πλάσει μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Τα ποιήματά του δεν είναι μόνο γλώσσα. Χρησιμοποιεί τις λέξεις για να φτάσει στην ψίχα των πραγμάτων.

«Μόνο η πρόζα διορθώνεται. Ο στίχος δε διορθώνεται ποτέ. Η πρόζα είναι τεχνητή. Ο στίχος είναι φυσικός. Δε μιλάμε με πρόζα. Μιλάμε με στίχο. Μιλάμε με στίχο χωρίς ομοιοκαταληξία και ρυθμό.»

Δεν είναι διόλου τυχαία η επανάληψη της λέξης «μιλάμε». Η ποίηση γι' αυτόν είναι ο τρόπος του να μιλήσει.

Ο Πεσσόα είναι ο ποιητής που δεν αρκέστηκε ποτέ στο να γράφει όμορφα. Μέσα από τα ποιήματά του πάσχισε να διαλαλήσει τα χίλια πρόσωπα της αλήθειας, το μάταιο της αναζήτησης του νοήματος, την άρση της βεβαιότητας.

Ο Πεσσόα είναι ο ποιητής που βλέπει “με βλέμμα καθαρό σαν ηλιοτρόπιο” ότι οι σκέψεις είναι αλυσίδες αθέατες. Με την ποίησή του παλεύει να σπάσει αυτές τις αλυσίδες και ν' αντικρίσει ξανά τον κόσμο γύρω του μέσα από τα μάτια ενός παιδιού που βλέπει απ' την αρχή τα πράγματα κάθε φορά.

“ Σκέφτομαι είναι δεν καταλαβαίνω.”
“ Αγαπώ είναι η αιώνια αθωότητα και η μοναδική αθωότητα είναι δεν σκέφτομαι”.
“ Να σκέφτεσαι είναι ενοχλητικό”.
“ Οι καημένοι εμείς που κουβαλάμε την ψυχή μας ντυμένη” παραδέχεται ο Αλμπέρτο Καέιρο.

Και είναι σαν να μας λέει ο Πεσσόα.
Γδύστε την ψυχή σας από όλα τα πρέποντα που την μπολιάσανε οι αλυσίδες της σκέψης, της ιδεολογίας και της επιστήμης. Εγώ είμαι εδώ για να σας υποδείξω το μόνο αληθινό νόημα των πραγμάτων.
“ Το μόνο μυστικό νόημα των πραγμάτων είναι ότι δεν έχουν κανένα νόημα”.

Μα δε δογματίζει, δε ρητορεύει, δεν επαίρεται. Έχει και ο ίδιος την αγωνία να φτάσει στην αταραξία της επίγνωσης.
Το ξέρει πως η ελευθερία δίχως γκρέμισμα είναι ανάπηρη.
Και τον πονά που γκρεμίζει τις αυταπάτες του.
Κι ίσως και να μας πονά αυτή η αδήριτη ειλικρίνεια των στίχων του.
Μα δεν υπάρχει άλλος δρόμος, αν ο ποιητής το έχει αποφασίσει μέσα του βαθιά πως τον ενδιαφέρει να είναι έντιμος και ειλικρινής απέναντι στο έργο του. Αν η ελευθερία είναι κάτι περισσότερο από ένα κούφιο σύνθημα.
“ Κι ένιωσε πως πάλι ο αέρας του άνοιγε , αλλά με πόνο, μια ελευθερία στα στήθη..”
...
*( Οι στίχοι του Φερνάντο Πεσσόα είναι από το βιβλίο Τα ποιήματα του Αλμπέρτο Καέιρο σε μετάφραση της Μαρίας Παπαδήμα ).

πρώτη  δημοσίευση στο Artinewshttp://www.artinews.gr/%CE%BF-%CF%80%CE%B5%CF%83%CF%83%CF%8C%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CF%87%CE%AF%CE%BB%CE%B9%CE%B1-%CF%80%CF%81%CF%8C%CF%83%CF%89%CF%80%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CF%82

Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

η δική μου έκθεση

Μου ζητάτε να μιλήσω για την ευθύνη του επιστήμονα.

Λοιπόν.

Ο επιστήμονας έχει χρέος, ήδη από τα γενοφάσκια του, να συνειδητοποιήσει αυτήν την πολύ απλή αλήθεια. Ότι η επιστήμη και η τεχνολογία δεν υφίστανται χωρίς χρήμα. Και το χρήμα δεν παράγεται δίχως αγυρτεία. Έχει ευθύνη λοιπόν ο μελλοντικός επιστήμων, από τα πρώτα του χρόνια στο σχολείο, να μάθει να ομιλεί σωστά τη γλώσσα της αγυρτείας.

Εξηγούμαι. Γλώσσα της αγυρτείας σημαίνει να κλείνεις τα μάτια της ψυχής σου από νωρίς στις σειρήνες που γύρω σου βοούν. Ή καλύτερα ακόμη να παραδεχτείς ευθύς εξαρχής ότι ψυχή δεν υπάρχει. Έτσι, όταν χρειαστεί να την πουλήσεις στο διάβολο ( διάβολος = χρήμα ), δε θα διστάσεις καθόλου. Πώς να πουλήσεις κάτι που δεν υπάρχει;

Τα πράγματα θα είναι πολύ απλά στην επιστημονική σου πορεία, αν ήδη από τα πρώτα χρόνια σου στην επαφή με τη γνώση, καταφέρεις να σκοτώσεις τη φωνούλα μέσα σου που σε ωθεί να θέτεις ερωτήματα υπαρξιακά. Αν μόνος σου σκοπός είναι η κατάκτηση αυτής της απειροελάχιστης γωνίτσας της γνώσης που σου αναλογεί.

Γιατί, όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο αγαπητοί μου, ο επιστήμονας στις μέρες μας είναι αυτός που θα καταφέρει να φορέσει στα μάτια του τα πιο παράξενα γυαλιά. Αυτά που θα τον κάνουν να δει όχι το σύμπαν του ανθρώπου ως ολότητα αλλά ως ένα χάος από μυριάδες θραύσματα δεμένα μεταξύ τους σε μια θαυμαστή αρμονία. Την αρμονία του παράλογου. Πώς να μην τρελαθείς, όταν το δεις αυτό; Γι' αυτό η σύγχρονη γνώση σε εφοδιάζει με τα πιο σύγχρονα γυαλιά για το πνεύμα σου . Αν θέλεις να πετύχεις στην επιστημονική σου πορεία, οφείλεις να τα φορέσεις από νωρίς.

Διαφορετικά, σε βλέπω να βολοδέρνεις από σχολείο σε σχολείο και να χτυπιέσαι για το δάσος που χάσαμε στη θέα του δέντρου και να μη σ' ακούει άνθρωπος. Να σε λένε γραφικό και τρελό ή στην καλύτερη περίπτωση αποτυχημένο.

Γι' αυτό σου λέω, αγαπητέ μου βαθμολογητή.

Μη ζητάς από μένα να σου δώσω προτάσεις για κάτι που είναι πέρα από τις δυνάμεις μου.
Έτσι κι αλλιώς, στην επιστήμη θα αποτύχω.
Το έχω πάρει πλέον απόφαση.

Λέω να γίνω ποιητής.

Πρώτη δημοσίευση στο Artinews
http://www.artinews.gr/%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BC%CE%BF%CF%85-%CE%AD%CE%BA%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7.html

Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Αν αγαπάς με την αγάπη του ελεύθερου ανθρώπου

Θυμάμαι ακόμη τον τρόμο μου, όταν συνειδητοποίησα, κάπου εκεί στα δεκατρία μου, πως θα' ρχόταν μια στιγμή που θα έκανα κι εγώ παιδιά και θα γινόμουν μάνα. Τρόμος μαζί με θυμό, έναν θυμό αρχέγονο, του ανθρώπου που νιώθει πως δεν ορίζει το σώμα του. Ένιωθα μέσα μου βαθιά πόσο βαρύ και αβάσταχτο, φορές, είναι το φορτίο αυτό. Το 'βλεπα στα μάτια της δικής μου μάνας, στην κούραση του σώματός της, στα λόγια που έκρυβε να μη βγουν από το στόμα της, κάθε φορά που η απόγνωση την τύλιγε. Το 'βλεπα στα μισόλογα της γιαγιάς μου, που γέννησε εννιά παιδιά, της ζήσανε τα οχτώ, οχτώ καρφιά στο στέρνο, μα κι οχτώ καλά κρυμμένα διαμαντάκια στο μαύρο του ματιού.

Μικρή σαν ήμουν, εξοργιζόμουν με την ιστορία της μάνας που δίνει στον γιο της την καρδιά της να την πάει στην αγαπημένη του κι όταν αυτός σκοντάφτει και πέφτει, η καρδιά μιλάει “Μην έπαθες τίποτα γιόκα μου;”. Ψυχανεμιζόμουν πως η μητρική αγάπη μπορεί να γίνει θηλιά, να πνίξει ό,τι ελεύθερο τρέφει η ψυχή του ανθρώπου.

Δεν ξέρω να υπάρχει δεσμός πιο βαθύς μα και πιο βαρύς απ' αυτός της μάνας με το παιδί. Πώς να ισορροπήσεις ανάμεσα στο σώμα σου και στο σώμα του παιδιού σου που ήταν κομμάτι της σάρκας σου για εννιά μήνες και τώρα το βλέπεις να μεγαλώνει και να πέφτει και να πονά και πονάς κι εσύ μαζί του, τόσο πολύ που δε νιώθεις το σώμα σου και η ψυχή σου μουδιάζει.

Μα, αν αγαπάς αληθινά, οφείλεις να το αφήσεις να σηκωθεί μοναχό του κι ας σκίζεται στα δυο η καρδιά σου κάθε φορά που το βλέπεις να ματώνει.

Αν αγαπάς με την αγάπη του ελεύθερου ανθρώπου, που είναι και μάνα και γυναίκα και άνθρωπος που αγαπά τη ζωή και θέλει να τη βλέπει να βλασταίνει μες στα μάτια των παιδιών της που λάμπουν.

Και είναι δύσκολη αυτή η ακροβασία η φορτωμένη με ενοχές και πόνο. Μα έχει και μια γλύκα ανείπωτη. Αρκεί να ξέρεις βαθιά μέσα σου πως τα παιδιά σου δε σου ανήκουν. Ανήκουν στον εαυτό τους και στη χαρά της ζωής που φέγγει στα δυο τους μάτια.

πρώτη δημοσίευση στο Artinews
http://www.artinews.gr/%CE%B1%CE%BD-%CE%B1%CE%B3%CE%B1%CF%80%CE%AC%CF%82-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%B3%CE%AC%CF%80%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%8D%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%BD%CE%B8%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%BF%CF%85

Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Το θέατρο στην ποίηση

Το θέατρο στην ποίηση: 55 σύγχρονοι ποιητές


«Το θέατρο στην ποίηση. 55 σύγχρονοι ποιητές», Ποιητική Ανθολογία, Ανθολόγηση-Εισαγωγή: Ασημίνα Ξηρογιάννη Επιμέλεια: Ασημίνα Ξηρογιάννη, Αγγέλα Γαβρίλη, Εξώφυλλο: Κυριάκος Γουνελάς, Εκδόσεις Momentum 2017

(Υπό έκδοση)

Η ποιήτρια και θεατρολόγος Ασημίνα Ξηρογιάννη ανθολογεί 55 σύγχρονους ποιητές και ποιήτριες σε έναν τόμο όπου συνομιλούν διαφορετικές γενιές Ελλήνων δημιουργών. Είναι η πρώτη φορά που μια ανάλογη ανθολογία εκδίδεται στην Ελλάδα και αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για κάθε ποιητή, για κάθε άνθρωπο του θεάτρου, για κάθε φιλόλογο και για όσους αγαπούν την ποίηση και το θέατρο.

«Πώς ανιχνεύεται οτιδήποτε θεατρικό μέσα σε αυτά τα ποιήματα; Ποιες συνδέσεις με έργα, δημιουργούς και διαδικασίες; Μπορούν το θέατρο και η ιστορία του να χωρέσουν στην ποίηση; Πώς συνδιαλέγονται οι δύο τέχνες;»
(Από το εισαγωγικό σημείωμα της ανθολόγου)

Στην ανθολογία συμμετέχουν με ποιήματά τους:
Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Αντιόπη Αθανασιάδου, Βαγγέλης Αλεξόπουλος, Βασίλης Αμανατίδης, Νάσος Βαγενάς, Νάνος Βαλαωρίτης, Καίτη Βασιλάκου, Γιώργος Βέης, Ιωσήφ Βεντούρας, Χάρης Βλαβιανός, Στέλλα Βοσκαρίδου, Σπύρος Λ. Βρεττός, Αγγέλα Γαβρίλη, Γιώργος Γκανέλης, Εσμεράλδα Γκέκα, Ελένη Γκίκα, Άννα Γρίβα, Γιώργος Γώτης, Ελένη Δημητριάδου Εφραιμίδου, Νίκος Ερηνάκης, Γιώργος Χ. Θεοχάρης, Μαρία Κουλούρη, Θανάσης Κριτσινιώτης, Φροσούλα Κολοσιάτου, Χάρις Κοντού, Κατερίνα Κούσουλα, Χλόη Κουτσουμπέλη, Στάθης Κουτσούνης, Ελευθερία Κυρίτση, Γιάννης Β. Κωβαίος, Νίκος Λάζαρης, Γιώργος Λίλλης, Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου, Αλέξιος Μάινας, Χάρης Μελιτάς, Νεκταρία Μενδρινού, Γιώργος Μοράρης, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Γιώργος Μπλάνας, Κωνσταντίνος Μπούρας, Άγης Μπράτσος, Χαρίλαος Νικολαΐδης, Ασημίνα Ξηρογιάννη, Έκτωρ Πανταζής, Όλγα Παπακώστα, Ειρήνη Παραδεισανού, Τίτος Πατρίκιος, Γιολάντα Πέγκλη, Σταμάτης Πολενάκης, Κώστας Θ. Ριζάκης, Νίκος Σκούφος, Αλέξης Σταυράτης, Γιάννης Στίγκας, Γιώργος Τζιας, Θωμάς Τσαλαπάτης


πρώτη δημοσίευση εδώ :http://fractalart.gr/to-theatro-stin-pioisi/

Τρίτη, 9 Μαΐου 2017

αυτοαναφορικόν

Όταν μου δίνουν συμβουλές για τη γραφή μου
βλέπω πόσο μακριά στέκω απ' τους άλλους
που ξέρουν να πυκνώνουν το λόγο τους
να γράφουν χαμηλόφωνα
να είναι - τέλος πάντων- ποιητές.
Θέλω να ουρλιάξω τότε στους καλούς μου καθοδηγητές
πως μάταια πασχίζουν.


Εγώ πάλι του κεφαλιού μου θα κάνω.

Κρίμα.
Γιατί θα το' θελα να υπηρετήσω την ποίηση.

Μα
Το βρίσκω πιο επείγον
να σπάσω την πέτρα που μου βαραίνει το στήθος.

Δε βρίσκω τρόπο άλλο να πάρω ανάσα.

( αδημοσίευτο )

Κυριακή, 7 Μαΐου 2017

Μην πασχίζετε άλλο. Σας άκουσα.

ΑΤΙΤΛΟ

Όλοι εσείς που με κοιτάτε με γνήσια λύπηση
Όλοι εσείς που φτύνετε πάνω μου τα γνωστικά και μετρημένα
λόγια σας
Όλοι εσείς που φλυαρείτε ασύδοτα στα κουρασμένα αφτιά μου

Σκεφτήκατε έστω για μια στιγμή
το μάταιο του πράγματος;

Νιώσατε έστω για ένα λεπτό
πόσο βαθιά ραμμένη κάτω απ' το δέρμα σας
βουίζει η κοινή μοίρα;

Μην πασχίζετε άλλο.
Σας άκουσα.

Κι αν ντύνομαι φορές μανδύα αφέλειας
μέσα μου γελώ με την τύφλα σας.

Τροφή μου δίνετε για ποιήματα.


( Τα γυάλινα μάτια των ψαριών, εκδόσεις Βακχικόν 2016 )

Έψαχνα ένα ποίημα να ταιριάζει με το πνεύμα των ημερών, αυτόν τον πολτό από εικόνες και λόγια άψυχα δίχως ειρμό και προπαντός δίχως τη μοναδική ουσία που έχει ακόμη και η μικρή πεταλούδα με την εύθραυστη ύπαρξή της, ακόμη και το κύμα της θάλασσας που υψώνεται αιτιολογημένα και σκάει στα βράχια σε απόλυτη αρμονία με τη γύρω του αταξία.

Μην πασχίζετε άλλο.
Σας άκουσα.


Να μπορούσα να το φωνάξω αυτό
σε όλους αυτούς που αγορεύουν με υψωμένο το δάχτυλο και την όψη τους παραμορφωμένη από το μίσος

τους γλωσσαμύντορες
τους οπαδούς της ορθότητας
τους ημιμαθείς αυτάρεσκους αγορητές του κενού
τους χορτάτους

αυτούς που ποτέ δεν ένιωσαν τη δίψα στο στέρνο
αυτούς που γεννήθηκαν σίγουροι

αυτούς που εγώ αποκαλώ “άκαπνους”
γιατί ποτέ δεν καταδέχτηκαν να λερωθούν.

Μην πασχίζετε άλλο.
Σας άκουσα.


πρώτη δημοσίευση εδώ http://www.artinews.gr/%CE%BC%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CF%83%CF%87%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CF%84%CE%B5-%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%BF.-%CF%82%CE%B1%CF%82-%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B1