Συνολικές προβολές σελίδας

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

...

Κάποτε θα καταφέρω να μιλήσω
για το κομμάτι σίδερο
που' χω καρφωμένο στα σπλάχνα
για το μέταλλο που σπρώχνει το μεδούλι
στις δυο χαράδρες
δεξιά κι αριστερά στους κροτάφους
και δεν αφήνει τα μάτια να δουν τίποτα
πέρα απ' το βουνό της άγριας λαχτάρας.

Μέχρι τότε
ας αρκούμαι σε ασκήσεις ύφους
που μύωπες οι ειδήμονες
θα βαφτίζουν ποιήματα.
Ω είναι ωραίο να σε λένε ποιήτρια.
Είναι κι αυτό μια δίκαιη ανταλλαγή.
Δίνεις τα σπλάχνα σου, παίρνεις τον τίτλο.
Ανόητοι εσείς που θαρρούσατε πως θα γελάσετε το αίμα.
Μη μου δίνετε πια συγχαρητήρια.
Μονάχα πάρτε το καρφί απ' τα μάτια μου.
Κι αν δεν μπορείτε,
έστω
σταθείτε από κάτω
και
βαστάξτε τα καυτά πετράδια που μου καίνε τη γλώσσα.
( ανέκδοτο )
..
( Η φωτογραφία από τον Κώστα Αντωνιάδη )

Τετάρτη, 8 Μαρτίου 2017

βίος ανωφελής και μάταιος και βαρύς

Από χθες σκέφτομαι μια φράση από τη Φόνισσα του Παπαδιαμάντη.
" Εις εικόνας, εις σκηνάς και εις οράματα, της είχεν επανέλθει εις τον νουν όλος ο βίος της, ο ανωφελής και μάταιος και βαρύς."
Αυτές οι τρεις λέξεις, γραμμένες από άντρα, πασχίζουν να μιλήσουν για τον εγκλεισμό στον οποίο μια αντροκρατούμενη κοινωνία καταδίκασε "τα αδύνατα μέρη της ".
Υπάρχει μεγαλύτερη φυλακή από τις κοινωνικές συμβάσεις; Αυτές που καταδικάζουν από τη γέννησή του έναν άνθρωπο να ακολουθήσει ένα συγκεκριμένο μονοπάτι. Του έχουν χαράξει τον δρόμο πριν καν υπάρξει. Γεννιέται προικισμένος με όλο το πείσμα και τη γενναιότητα και την ομορφιά της ψυχής. Και του μολύνουν τη σκέψη από τα μικράτα του με το πιο αποτελεσματικό όπλο ενάντια στην ελευθερία. Τις ενοχές. Ενοχές για το σώμα του, ενοχές για τη σεξουαλικότητά του, ενοχές για την ομορφιά του, ενοχές για τον δυναμισμό του.
Μιλάω για έναν άνθρωπο.
Έναν άνθρωπο που τον καταδικάσαν να είναι αλυσοδεμένος για μια ολόκληρη ζωή. Να θέλει να φωνάξει και να μην μπορεί, "γιατί τα κορίτσια δε φωνάζουν". Να θέλει να χορέψει και να μην μπορεί " γιατί τα κορίτσια δεν προκαλούν". Να θέλει να σπουδάσει και να μην μπορεί " γιατί τα κορίτσια παντρεύονται νωρίς". Να θέλει να φτιάξει τη ζωή του όπως αυτός ποθεί και να του κλείνουν τον δρόμο. Μονίμως να του κλείνουν τον δρόμο. Και φτάνει στο τέλος της ζωής του, αυτού του δώρου που του δόθηκε μονάχα μια φορά, να μην κουβαλά καθόλου αγάπη και φως μέσα του. Μονάχα πίκρα και θυμό για όλα τα "όχι". Για μια ζωή που του ήταν βάρος εξαρχής.
Από την εποχή του Παπαδιαμάντη , έχει περάσει ένας αιώνας . Το 1903 τη δημοσίευσε.
Όταν τη διαβάζω στην τάξη, τα κορίτσια θυμώνουν, τ΄αγόρια κρυφογελούν. Κάθε φορά που επιχειρώ να θίξω στην τάξη θέματα που αφορούν τα δύο φύλα, βλέπω πόσο δρόμο έχουμε ακόμη.
Βλέπω τη σύγχυση, τον φόβο, την αδυναμία συνεννόησης. Το αιώνιο - από την εποχή της Λυσιστράτης - θέμα. Τον πόλεμο των δύο φύλων.


http://www.artinews.gr/%CE%B2%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CE%BD%CF%89%CF%86%CE%B5%CE%BB%CE%AE%CF%82-%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B2%CE%B1%CF%81%CF%8D%CF%82

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

ανοίκεια θεάματα

Οι τραγικοί ποιητές δεν έδειχναν ποτέ τον φόνο επί σκηνής μπροστά στα μάτια των θεατών. Τα θεωρούσαν ανοίκεια θεάματα. Πίστευαν δηλαδή πως η βίαιη εικόνα δε διδάσκει. Αντίθετα, εξαχρειώνει.
Η λογοτεχνία τους ωστόσο, από τον Όμηρο μέχρι τους μεγάλους τραγικούς ποιητές ήταν μια μελέτη θανάτου. Δεν ξέρω άλλον λαό που να τόλμησε να δει κατάματα τη γύμνια του ανθρώπου μπροστά στο αμετάκλητο του θανάτου .
Κι αυτή η επίγνωση του ανεπίστρεπτου τον ατσάλωσε με πείσμα να δώσει στο “τώρα” όσα μπορεί. Με ακεραιότητα και ήθος. Μια μικρή λεξούλα γύρω από την οποία έφτιαξε μια ολάκερη ζωή με πείσμα και αγώνα . Αιδώς.
Και βλέπω τον άνθρωπο σήμερα.
Μοιάζει μικρή κουκίδα σε μια γιγάντια οθόνη με σκηνές που εναλλάσσονται. Φρίκη , διαμελισμένα πτώματα, αίμα, σεξ, χάχανα, λάσπη, χαζοχαρούμενα αστεία, φρίκη. Μια ατάραχη λίμνη καμωμένη από εικόνες. Κι ο άνθρωπος ανήμπορος να κολυμπήσει. Και ποιος θα τον πάρει από κει; Ποιος θα τον τραβήξει έξω, να τον κάνει άνθρωπο φτιαγμένο από πηλό κι ανάσα; Το χνώτο του ψάχνει να βρει χαμένος στα τεχνητά αρώματα. Το δέρμα του το διάφανο να ανακαλύψει . Την ακοή του. Την εσωτερική όραση. Να μάθει να βλέπει.
Ή μήπως δεν ψάχνει πια; Με φρίκη αναλογίζομαι αυτό το μήπως.

Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017

η ποίηση είναι μια πράξη γενναιότητας

Υπήρξε μια εποχή στη ζωή μου που οι άνθρωποι με τρόμαζαν. Έστεκα σιωπηλά αμήχανη στα λόγια των άλλων, στη γεμάτη αυτοπεποίθηση ορθωμένη ράχη τους, στα βέλη των ματιών τους. Η συναίσθηση του γελοίου με ακολουθούσε σα δεύτερο δέρμα. Ήταν η φυλακή που ύψωνε γύρω μου τείχη γυάλινα. Μόνη μου διέξοδος τα βιβλία και οι λογοτεχνικοί ήρωες. Ο Δαβίδ Κόπερφιλντ στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, ο Μίσκιν του Ντοστογιέφσκι αργότερα και τόσοι άλλοι. Μου φαίνονταν τόσο πιο γήινοι από όλους αυτούς τους ανθρώπους που συνωθούνταν γύρω μου, που τώρα νιώθω πως πέρασα όλα μου τα παιδικά και εφηβικά χρόνια κρυμμένη σε ένα σύννεφο καμωμένο από τις λέξεις ανθρώπων που είχαν φύγει καιρό απ' αυτήν τη ζωή. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που καταλαβαίνω τι κρύβεται πίσω από τη σιωπή κάποιων μαθητών. Είναι αυτή η αίσθηση της αλληλεγγύης προς τα βλέμματα των μαθητών μου που ζουν και μιαν άλλη ζωή παράλληλα με αυτήν τη γήινη. Είναι τα παιδιά τα χωμένα στον κόσμο της λογοτεχνίας.
Κι ενώ οι λέξεις των άλλων με φυλακίσαν στα σύννεφα, ήταν οι δικές μου οι λέξεις που μου άνοιξαν τον δρόμο προς τους άλλους ανθρώπους.
Δεν το' νιωθα στην αρχή. Γι' αυτό και δημοσίευα με ψευδώνυμο. Γι' αυτό και είχα διαλέξει το " παρείσακτη" να ονοματίσω ο μπλογκ μου. Από τότε όμως έχουν περάσει εννιά χρόνια και δύο βιβλία ποίησης .

" Η ποίηση είναι μια πράξη εμπιστοσύνης ". Είχε πει ο Σεφέρης. Και γενναιότητας. Θα προσθέσω εγώ. Θέλει γενναιότητα να ξεπεράσεις την αρχική αίσθηση του γελοίου και να θελήσεις να σμίξεις με τους άλλους ανθρώπους.Να τους αγαπήσεις παρ' όλες τις πληγές τους. Ή μάλλον ακριβώς για τις πληγές τους. Και να τους δείξεις μέσα από τις λέξεις σου πως είσαι κι εσύ εκεί, καρφωμένος στον ίδιο βράχο μ' αυτούς, με τον ίδιο αετό να σου τρώει το συκώτι. Μα δεν πειράζει.
Αυτό το " δεν πειράζει..ησύχασε " είναι το ποίημα. Αυτό το παρηγορητικό χτύπημα στον ώμο. Για να το δώσει ο ποιητής οφείλει να σπάσει το κέλυφος της υπεροψίας που τον συντρόφευε από τη γέννησή του. Να σκύψει μέσα του και να συντριβεί. Να μη φοβηθεί να γίνει χίλια κομμάτια. Κι αυτά τα κομμάτια να βάλει στις λέξεις του και να τις προσφέρει στους άλλους ανθρώπους

Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2017

αιώνια φλέβα

Στην προτροπή των φίλων μου να γράψω επιτέλους πεζό, συνήθως χαμογελώ με αμηχανία. Δεν ξέρω τι να τους πω, πέρα από το τετριμμένο.
" Οποτε μου΄ρχεται να γράψω, μου βγαίνουν ποιήματα."
Για καιρό δίσταζα να τα χαρακτηρίσω ποιήματα.
Το΄ξερα πως το ποίημα σκάβει. Αν δεν τα καταφέρει να σκάψει, δεν είναι ποίημα.
Σκάβει στην πέτρα για να βρει την αιώνια φλέβα.
Διάβαζα και ακόμη διαβάζω πεζογραφία, γιατί έχω ανάγκη να νιώσω τους συνομήλικούς μου σ΄αυτήν την πέτρα,που καρφωμένοι μοιάζουμε τόσο γελοίοι κι αβοήθητοι και μόνοι.
Μα αποζητώ την αιώνια φλέβα.
Αυτήν τη στιγμιαία έκλαμψη από έναν κόσμο που δεν μπορεί παρά να υπάρχει.
Σταγόνες απ΄αυτήν την αιώνια φλέβα είναι τα ποιήματα.
Για καιρό πίστευα πως η ιερή μελαγχολία είναι η φλέβα από την οποία αναβλύζουν οι εικόνες που γεννούν το ποίημα.
Τώρα όμως το ξέρω πως ο ποιητής είναι το μόνο αισιόδοξο πλάσμα σ΄αυτήν τη γη.
Αλλά με τη στέρεα αισιοδοξία αυτού που γνωρίζει. Βρίσκεται δεμένος στην Καύκασο, καρφωμένος στον αιώνιο βράχο. Κι όταν έρχεται ο Ηρακλής να τον λύσει, τον διώχνει με ορμή. Γιατί δε θέλει να είναι ο μόνος που λύθηκε. Και το νιώθει βαθιά μέσα του πως, αν ποτέ το συκώτι του έμενε αλώβητο από τον αητό, θα στέρευαν οι εικόνες. Μα δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτές. Το ξέρει πως είναι οι μόνες που έχουν νόημα σε τούτο το χάος.

Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2016

Χριστουγεννιάτικη ευχή

" Κυρία , θα ήθελα να μου δώσετε στίχους σας να συνθέσω μουσική. "

Ο Χ. μαθητής μου της τρίτης Γυμνασίου, ένα αφάνταστα προικισμένο παιδί, με ταλέντο στη μουσική και αυτό το διαφορετικό βλέμμα στα πράγματα που κάνει όλους τους παράταιρους του κόσμου τούτου να υποφέρουν.
Μπήκαμε στο μπλογκ μου και του εκτύπωσα κάποια ποιήματα. Έρχεται το τρίτο διάλειμμα με μάτια να λάμπουν . Ο ενθουσιασμός της δημιουργίας.

"Ελάτε να σας παίξω κυρία τη μουσική που έγραψα. "
Μπαίνουμε στην αίθουσα του πιάνου , δυο συμμαθήτριές του κάθονται δίπλα του .

" Κυρία, θα μου κάνετε τη χάρη να διαβάζετε το ποίημα όσο παίζω;"

Μπορούσα να του το αρνηθώ;

Το ποίημα άρχιζε κάπως έτσι..

" Ανάσαινα μες στο κατάμεστο αμφιθέατρο
με τα μάτια ανάστροφα στις κόχες"

κι εγώ διάβαζα και ο Χ. με τα μάτια κλειστά έπαιζε και τα κορίτσια δίπλα αμίλητα.
..
( Η ευχή μου για τις μέρες που έρχονται είναι να καταφέρουμε όλοι - έστω για λίγο - να ανοίξουμε την ψυχή μας στα παιδικά μάτια. Είναι τα μόνα που έχουν κάποιο νόημα σε τούτο το χάος.)

Παρασκευή, 9 Σεπτεμβρίου 2016

το βάρος των πέπλων

Η ειλικρίνεια είναι το μέγιστο στοίχημα στην ποίηση. Και το τίμημα δεν μπορεί παρά να είναι το ίδιο το αίμα του ποιητή. Σκέφτομαι τη Σύλβια Πλαθ και τη Βιρτζίνια Γουλφ, τον δικό μας Κώστα Καρυωτάκη. Στα γραπτά τους δε χωρούσε η ψευτιά, γιατί δε γράφαν για να τιτλοφορούνται ποιητές.Γράφαν γιατί οι λέξεις ήταν η μοίρα τους. Η Βιρτζίνια Γουλφ σε κάθε βιβλίο της κινδύνευε να βυθιστεί πιο βαθιά σ'αυτό που οι άλλοι λέγαν τρέλα κι εγώ ονομάζω φαράγγι της αλήθειας. Έσκαβε μέσα στο σκοτάδι κι άρδευε φως .Οι εικόνες της είναι ατόφια ποίηση.Είδε πίσω από το παραπέτασμα κι αυτό που είδε την τρόμαξε μα δεν πισωγύρισε, γιατί αναζητούσε την κάθαρση, με όποιο τίμημα. Αυτό ζητάει ο ποιητής. Να δει τι κρύβεται πίσω απ' το πέπλο. Ούτε βραβεία ούτε χειροκροτήματα, μονάχα να δει. "Να'ξερες πόσο βαραίναν τις μέρες μου τα πέπλα " μονολογεί η Σύλβια Πλαθ στο πιο σπαρακτικό ποίημα , το δώρο γενεθλίων. Τα πέπλα που είχε την κατάρα-ευλογία να νιώσει από παιδί. Τα πέπλα που λίγοι μπορούν να νιώσουν.