παρείσακτη

Τα σκάγια των άλλων - Κείμενο της Ειρήνης Παραδεισανού photo © Αλέξιος Μάινας Με ρώτησε το κορίτσι που τα χέρια του χαράκωνε γιατί είχε έμπνευση. "Γελάς συνέχεια. Το πρόσωπό σου με τρομάζει. Αυτό το γέλιο μοιάζει μάσκα". Κι απάντησα. "Το χαμόγελο το έδωσε ο Θεός σ' εμάς τους θνητούς για να 'χουμε μια ασπίδα στα σκάγια των άλλων". "Ποια είναι τα σκάγια των άλλων;" "Νόμιζα πως θα ρώταγες "Ποιοι είναι οι άλλοι". Τα σκάγια είναι τα λόγια τους". "Κι όταν εσύ γίνεσαι άλλος; Όταν τα λόγια σου γίνονται σκάγια;" "Τότε το γέλιο είναι γεμάτο απ' αυτά τα σκάγια. Και είναι ανάγκη να γελάσεις. Αν το αφήσεις μέσα σου, το γέλιο θα γίνει υγρό που λιμνάζει". "Νομίζω πως έχω μπόλικο από αυτό μέσα μου". "Γέλα λοιπόν. Τι περιμένεις;" "Φοβάμαι πως το γέλιο μου θα είναι ψεύτικο". "Υπάρχει λοιπόν και γέλιο που να μην είναι ψεύτικο;" "Σου έχει συμβεί ποτ...

" Αν ο Κρέων ήταν απλώς ένα τέρας, η Αντιγόνη δεν θα ήταν τραγωδία, αλλά έργο τρόμου και φρίκης. Η απόφασή του είναι πολιτική, βασίζεται σε εξαιρετικά στέρεους πολιτικούς λόγους. Αυτό που λέει ο Σοφοκλής στους Αθηναίους είναι ότι πολύ καλοί πολιτικοί λόγοι μπορούν να γίνουν πολύ κακοί αν είναι μόνο πολιτικοί, με τη στενή έννοια του όρου." " Σε ό,τι με αφορά, θα συγκέντρωνα ευχαρίστως αυτές τις τέσσερις λέξεις ( θάρρος, επαγρύπνηση, αιδώς ,αισχύνη ) κάτω από τον όρο υπευθυνότητα. Χωρίς υπεύθυνους πολίτες,όχι μόνο για τον εαυτό τους ως ιδιώτες , αλλά κυρίως ως αλληλέγγυα μέλη της πολιτικής τους κοινότητας, ο δημόσιος χώρος γίνεται τυπικός, χάνει την ουσία του και εγκαταλείπεται στη διαφήμιση, στη φενάκη και στην πορνογραφία- μιας και αυτό είναι το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα στις δυτικές κοινωνίες. Έχουμε ασφαλώς τη νόμιμη ασφάλεια της ελευθερίας έκφρασης. Αλλά σε τι χρησιμεύει πραγματικά αυτή η ελευθερία;" Κορνήλιος Καστοριάδης, Η ελληνική ιδιαιτερότητα ...

Ειρήνη Παραδεισανού, "Θέλω να γράψω για τον πρόσφυγα"                    Θέλω να γράψω για τον πρόσφυγα                    που ανεβασμένος στην κορφή της τύψης μου                    με δείχνει με το δάχτυλο                    που του ’καψαν τα ηλεκτροφόρα σύρματα                    εκεί στην Ειδομένη.                    Θέλω να γράψω για τον πρόσφυγα                    που σπρώχνει τον αγκώνα μου να μην ενώσω τα χέρια με το σώμα.                    Σε στάση προσευχής ίσως με ήθελε                    να εκλιπαρ...

« Η Κ. είναι φοβερή μαθήτρια.» « Δεν έχω την ίδια γνώμη.» « Μα έχεις δει την εικόνα του γραπτού της; Άψογα γράμματα, χωρισμός σε ενότητες και παραγράφους, κανένα ορθογραφικό λάθος.» « Μα η σκέψη της είναι επιφανειακή. Δεν εμβαθύνει.» « Η σκέψη της;» « Ναι . Η σκέψη της .» « Δεν καταλαβαίνω τι μου λες. Τις δικές μου σημειώσεις πάντως τις μαθαίνει στην εντέλεια και γράφει άριστα στα διαγωνίσματα. Έχεις δει πώς χρησιμοποιεί τα σημεία στίξης;» Την κοίταζα για ώρα. Αδυνατούσα να καταλάβω . Κι έπειτα θυμήθηκα τον καθηγητή που μου δίδασκε έκθεση . Μόνιμη επωδός σε κάθε έκθεσή μου η παρατήρηση. « Προσοχή στα σημεία στίξης !»

Νομίζω πως η μεγαλύτερη ζημιά όταν διδάσκεις λογοτεχνία γίνεται στην περίπτωση που νομίζεις ότι ξέρεις την απάντηση στην ερώτηση που έθεσες στα παιδιά. Στην περίπτωση δηλαδή που έχεις στο μυαλό σου μια μόνο αλήθεια, τη δική σου αλήθεια και κλείνεις τα μάτια στην αλήθεια που αυτά προσπαθούν να σου καταθέσουν. Και το χειρότερο ακόμη είναι όταν την "αλήθεια" αυτήν τη διάβασες σ' ένα βοήθημα, τη φωτοτύπησες και τους τη μοίρασες ,για να τη γράψουν στο διαγώνισμα. Σ΄ αυτήν την περίπτωση ,δεν είσαι πια δάσκαλος , είσαι απλός διεκπεραιωτής μιας υπόθεσης . Και η λογοτεχνία ξεψυχάει στα κόκκινα σημάδια που εσύ χαράσσεις στα νεανικά γραπτά.

Ο ξένος με το παράξενο όνομα “Χριστιανός” που πηγαίνει να τον φιλοξενήσει η οικογένεια του φίλου. “ Η μοίρα του ξένου σέρνεται από τον φίλο”. “ Όλοι τον χρησιμοποιούν μ΄εκείνο το τυραννισμένο πάθος που είναι προορισμένο για ειδικούς ανθρώπους κι ο ξένος με μια απελπισμένη καρτερία έγινε ο άνθρωπος κι ο τρομαχτικός εαυτός του καθενός.” “ Ζουν απ ' αυτόν”. Ο ξένος θα μπορούσε να είναι ο ποιητής με το βλέμμα του να καρφώνεται αμείλικτο στην όψη των ανθρώπων που στοιβάζονται γύρω του. Ο ποιητής που κουβαλά από παιδί την προίκα της ενόρασης ως μια βαθιά αναπηρία, ένα κεντρί που τον καρφώνει με τις ασθματικές ανάσες όλων των ανθρώπων που συναντά στο διάβα του. Το δέρμα του ποιητή είναι διάφανο . Ο πόνος τον τρώει λίγο λίγο μέχρι που τον αφήνει δίχως σάρκα. Όλη του τη σάρκα τη βάζει στους στίχους του και την προσφέρει βορά στα αχόρταγα νύχια των ανθρώπων. Και πώς θα ζήσει δίχως σάρκα; “ Τι ποταποί θα είστε αν δεν παραδέχεστε πόσο βαθειά με τι ελικρίνεια σα...

Υπάρχουν άνθρωποι που αχόρταγα κοιτούν στης αγωνίας τον γκρεμό κι άλλοι που στέκουν ήσυχοι με τα χέρια διπλωμένα στην ποδιά με μια καρτερία που μοιάζει θάνατος. Για κάποιον περίεργο λόγο, οι πρώτοι έχουν μάτια βαθιά. Καρφώνουν το βλέμμα τους μέσα στην πλανόδια γύμνια των ανθρώπων και προσμένουν. Οι δεύτεροι αποφεύγουν να κοιτάξουν ευθεία. Μονάχα πλάγια. Και τα μάτια τους είναι απλανή ,επίπεδα. Το βλέμμα σου γλιστρά πάνω στην επιφάνεια του δικού τους και χάνεται.